Wat is natuursteen en waar komt het vandaan?

Natuursteen wordt al sinds mensenheugenis gebruikt in bouwwerken, huizen en voor grafstenen. De steen wordt gewonnen in de natuur en daarom heet het natuursteen.

De steen is gevormd door een natuurlijk proces dat al zolang de aarde bestaat bezig is. Een stuk natuursteen is gemaakt door de natuur en is in feite een stuk aardkorst. Wij leven op deze aardkorst en deze aardkorst drijft op een vloeibaar gesteente.

De aardkorst wordt langzaam vervormd met scheurtjes doordat de ondergrond ervan langzaam beweegt. Dit gehele proces is altijd aan de gang en gaat zo traag dat wij er niks van merken. Wij merken het alleen wanneer er een aardbeving of vulkaanuitbarsting is. Dan gaat het hele proces in de stroomversnelling.

De natuursteen wordt gewonnen in een groeve. Deze groeves zijn over heel de wereld te vinden. Ieder land heeft een unieke aardkorst en daarom ook zijn eigen unieke natuursteen.

De natuursteen wordt als enorme blokken gewonnen uit de groeves. Deze blokken steen worden later verzaagd tot platen en tegels.

natuursteen groeve
natuursteen groeve

Er zijn ook soorten natuursteen die niet in blokken maar in plakken gewonnen worden. Dit betreft steen dat van nature uit laagjes is opgebouwd zoals leisteen.

Natuursteen bestaat uit gestold steen zoals magma en lava of uit versteend sediment zoals zand, kalk en kei. De natuursteen die gewonnen wordt is al miljoenen jaren oud.

Graniet komt voor over heel de wereld en in vele kleuren

Graniet is hard en duurzaam en daarom is er een gezegde “zo hard als graniet”. Graniet is een stollingsgesteente dus gevormd vanuit magma of lava. Als de vloeibare steen afkoelt wordt deze bikkelhard. Hierdoor is graniet zeer duurzaam en heeft het weinig onderhoud nodig.

Graniet kan door zijn eigenschappen zeer goed tegen de weersomstandigheden. De meeste grafstenen zijn dan ook gemaakt van graniet.

Er zijn vele kleuren in graniet omdat het bijna overal ter wereld voorkomt. De kleur van graniet komt door de spikkels (vaak kristallen) in de steen. Graniet heeft een gelijkmatige structuur en gespikkeld.

De steensoort kan op veel manieren bewerkt worden waardoor er verschil in kleur en intensiteit kan ontstaan.

Marmer en kalksteen voor prachtige bouwwerken

Marmer is een metamorfe gesteente, de steen is als het ware opnieuw bewerkt door de natuur in de aardkorts. Marmer is een van de bekendste soorten natuursteen. Het wordt gevormd uit kalksteen en hierdoor wordt kalksteen ook vaak marmer genoemd. Dit is echter incorrect want kalksteen is een afzettingsgesteente.

Qua structuur en kleur lijken marmer en kalksteen op elkaar. Marmer en kalksteen hebben beide prachtige kleurschakeringen en aders. Mensen hebben door de eeuwen heen vele mooie bouwwerken gemaakt met kalksteen en/of marmer.

Kalksteen en marmer zijn gevoelig voor zuur. De bewerkingen van de natuursteen wordt aangepast op het gebruik. Kalksteen kan worden gepolijst, geschuurd, gestraald, gefrijnd en gebouchardeerd en ook ruw gehakt worden. Marmer is een lichte natuursteen en wordt daarom meestal alleen gepolijst of gezoet.

De meeste kalksteen in Nederland komt uit België. Kalksteen bevat zuivere kalk met verontreiniging van koolstof. Hoe meer van deze verontreiniging is de steen zit, hoe zwarter de kleur van de steen.

Kwartsiet, leisteen en schollen?

Kwartsiet en leisteen zijn gelaagde natuursteen soorten en worden in natuursteen groeves in plakken gewonnen. Deze plakken worden ook wel schollen genoemd. Schollen zijn grote stukken aardkorst in de buitenste aardlaag. De plakken worden meerdere keren gespleten tot de juiste dikte van de steen is bereikt. Wanneer de steen de juiste dikte heeft wordt dit een flagstone genoemd. De flagstones worden uiteindelijk verzaagd in bijvoorbeeld tegels.

Zand en klei zijn de basis voor leisteen en kwartsiet. Je kan dit goed zien aan de kleur van deze soorten. Leisteen is een afzettingsgesteente en kwartsiet een metamorfose gesteente ontstaan uit de metamorfose van zandsteen. Beide steensoorten kunnen gepolijst en gezoet worden.

De steensoorten leisteen en kwartsiet zijn geschikt voor vloeren omdat ze stroef zijn. Hierdoor is de kans op uitglijden kleiner. Daarnaast wordt het lopen op deze tegels als prettig ervaren omdat ze koel aanvoelen.

Kwartsiet is veel slijtvaster dan leisteen, dat komt omdat kwartsiet een metamorfose gesteente is. Leisteen heeft klei als basis. Klei is zacht en daarom gevoelig voor slijtage. Maar leisteen heeft een structuur van lagen die als het ware in plakjes afbrokkelen door slijtage. Dit wordt vaak niet als storend ervaren.